Bilim-Teknoloji bilgi kartları

TOGG, Türkiye'nin elektrikli otomobil üretme hedefiyle kurulan ve ilk modellerini 2023'te yollara çıkaran bir teknoloji markasıdır.

Teleskobun 18 adet altıgen aynası, son derece ince bir altın tabakası ile kaplanmıştır. Bu kaplama, kızılötesi ışığın yansıtılmasında yüksek verimlilik sağlar.

CRISPR-Cas9 sistemi, bilim insanlarının canlı organizmaların genomlarını yüksek hassasiyetle değiştirmesine olanak tanır. Bu buluş, Emmanuelle Charpentier ve Jennifer Doudna'ya 2020 Nobel Kimya Ödülü'nü getirmiştir.

Alper Gezeravcı, Axiom Mission 3 (Ax-3) görevi kapsamında uzayda 14 gün geçirerek çeşitli bilimsel deneyler gerçekleştirmiştir.

GÖKTUĞ projesi kapsamında geliştirilen füzeler arasında görüş içi (Bozdoğan) ve görüş ötesi (Gökdoğan) füzeler bulunmaktadır.

Pardus, adını Anadolu parsından (Panthera pardus tulliana) alan, Linux tabanlı ve açık kaynak kodlu bir işletim sistemidir.

Ares Tersanesi ve Meteksan Savunma işbirliği ile geliştirilen ULAQ, su üstü harbi, asimetrik harp, üs ve liman koruma gibi görevler için tasarlanmıştır.

Popüler basında "Tanrı Parçacığı" olarak da bilinen Higgs bozonu, Peter Higgs tarafından teorize edilmiş ve parçacıkların neden kütleye sahip olduğunu açıklamaya yardımcı olan temel bir parçacıktır.

Bu tarihi olay, 2021 yılında gerçekleşmiştir. Araç, Güneş'in manyetik alanları ve güneş rüzgarı hakkında benzersiz veriler toplamak için tasarlanmıştır.

TRUBA, Türkiye'deki birçok üniversite ve araştırma kurumunun, fizik, kimya, mühendislik gibi alanlardaki karmaşık hesaplama gerektiren çalışmalarında kullandığı bir altyapıdır.

TÜRKSAT 6A, Türkiye'nin yerli imkanlarla geliştirdiği ilk haberleşme uydusudur ve ülkenin uydu teknolojilerindeki bağımsızlığı açısından büyük önem taşımaktadır.

mRNA teknolojisi, vücuda virüsün bir parçasını (genellikle spike proteini) nasıl üreteceğini öğreterek bağışıklık sisteminin o virüsü tanımasını ve savaşmasını sağlar.

HÜRJET, Türk Hava Kuvvetleri'nin jet eğitim uçağı ihtiyacını karşılamak ve hafif taarruz görevlerinde kullanılmak üzere tasarlanmış özgün bir projedir.

Bu görev, Türkiye'nin Milli Uzay Programı'nın önemli bir adımı olup, Alper Gezeravcı'nın Uluslararası Uzay İstasyonu'nda bilimsel deneyler yapmasını sağlamıştır.

TCG ANADOLU, hem amfibi harekat kabiliyetine sahip hem de üzerinde SİHA'ların (Silahlı İnsansız Hava Aracı) konuşlandırılabildiği, stratejik öneme sahip bir askeri platformdur.

İMECE, TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilmiştir ve hem sivil hem de askeri amaçlarla yüksek çözünürlüklü görüntüleme kapasitesine sahiptir.

ATMACA, su üstü hedeflerine karşı kullanılan, uzun menzilli ve yüksek hassasiyetli bir gemisavar füzesidir. Türk Deniz Kuvvetleri envanterinde MİLGEM korvetlerinde kullanılmaktadır.

Bu keşif, elektron dinamiği alanında devrim yaratmış ve ultra hızlı süreçlerin gözlemlenmesine olanak tanımıştır. Anne L'Huillier, bu ödülü kazanan beşinci kadındır.

Akkuyu Nükleer Güç Santrali, Mersin'in Gülnar ilçesinde inşa edilmektedir. Tamamlandığında Türkiye'nin elektrik ihtiyacının yaklaşık %10'unu karşılaması hedeflenmektedir.

NASA öncülüğünde başlatılan bu mutabakatlar, 21. yüzyılda uzay keşfi için bir dizi ilke belirlemektedir ve adını NASA'nın Ay'a dönüş programı olan Artemis Programı'ndan almaktadır.

Arçelik, Aselsan, Baykar ve Biosys gibi firmaların iş birliğiyle geliştirilen bu cihaz, Türkiye'nin tıbbi teknoloji alanındaki yetkinliğini göstermesi açısından kritik bir başarıdır.

SARSILMAZ tarafından geliştirilen SAR 9, 'Özgün Yerli Tabanca Geliştirme Projesi'nin ürünüdür ve birçok güvenlik birimi tarafından kullanılmaktadır.

Adını 1992'deki Zonguldak grizu patlamasında hayatını kaybeden madencilerden alan bu uydu, alçak dünya yörüngesinde görev yapmak üzere tasarlanmıştır.

Savunma Sanayii Başkanlığı iştiraki olan DeltaV, Türkiye'nin sivil uzay programına ve derin uzay görevlerine yönelik hibrit roket motorları geliştirmektedir.

Klasik bilgisayarlardaki 'bit'in kuantum mekaniğindeki karşılığıdır. Kübitlerin süperpozisyon ve dolanıklık özellikleri, kuantum bilgisayarlara devasa bir hesaplama gücü potansiyeli sağlar.

TUA, 2018 yılında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulmuştur ve Türkiye'nin uzay politikalarını belirleyen ana kurumdur.

TEI-TS1400, Türkiye'nin havacılık motorları konusundaki dışa bağımlılığını azaltma yolunda atılmış önemli bir adımdır ve Gökbey helikopterinde de kullanılması hedeflenmektedir.

Bu proje, dinlenmesi veya kopyalanması imkânsız olan kuantum kriptografi teknolojilerini geliştirerek ulusal güvenliğe kritik bir katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Bu strateji, Türkiye'nin yapay zekâ alanında küresel bir oyuncu olmasını hedeflemekte ve GSYH'ye yapay zekânın katkısını %5'e çıkarmayı amaçlamaktadır.

Bu proje, deprem mekanizmalarını anlamak, jeotermal enerji potansiyelini belirlemek ve yeraltı kaynaklarını keşfetmek gibi çok önemli bilimsel hedeflere sahiptir.

Bu deney, bitkilerin zorlu uzay koşullarına nasıl adapte olabileceğini anlamak ve gelecekteki uzay tarımı çalışmaları için önemli veriler toplamak amacıyla yapılmıştır.

Bu strateji, Türkiye'nin yapay zekâ alanında rekabet gücünü artırmayı, nitelikli insan kaynağı yetiştirmeyi ve yerli yapay zekâ ekosistemini geliştirmeyi hedeflemektedir.

Telomeraz, kromozomların uçlarında bulunan ve 'telomer' adı verilen koruyucu başlıkları onaran bir enzimdir. Aktivitesi, yaşlanma ve kanser gibi süreçlerle yakından ilişkilidir ve modern biyoteknoloji araştırmalarının önemli bir konusudur.

YAMAGÖZ sistemi, aracın çevresine yerleştirilen elektro-optik sensörler sayesinde 'şeffaf zırh' etkisi yaratarak, mürettebatın araç dışına çıkmadan çevreyi güvenli bir şekilde gözlemlemesini sağlar.

Sovyetler Birliği'nde geliştirilen Tokamak, Güneş'in enerji üretim sürecini taklit ederek temiz ve neredeyse sınırsız enerji üretmeyi amaçlayan en yaygın deneysel füzyon reaktörü tasarımıdır. Uluslararası ITER projesi de bu teknolojiye dayanmaktadır.

DAG, Erzurum'daki 3170 metre rakımlı Konaklı-Karakaya Tepeleri'nde yer alır ve hem görsel hem de kızılötesi dalga boylarında gözlem yapabilen son teknoloji bir teleskopa ev sahipliği yapmaktadır.

KAAN, düşük görünürlük, dahili silah yuvası, yüksek manevra kabiliyeti ve gelişmiş aviyonikler gibi 5. nesil özelliklere sahip olarak Türkiye'nin hava üstünlüğünü sağlaması hedeflenen stratejik bir projedir. İlk uçuşunu 2024'te gerçekleştirmiştir.

Bu proje, Türk toplumuna özgü genetik altyapıyı anlayarak kişiselleştirilmiş tıp ve nadir hastalıkların teşhisi gibi alanlarda önemli atılımlar yapmayı hedeflemektedir. Sağlık Bakanlığı'na bağlı Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) tarafından yürütülmektedir.

TENMAK; Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK), Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü (BOREN) ve Nadir Toprak Elementleri Araştırma Enstitüsü'nü (NATEN) tek çatı altında birleştirerek oluşturulmuştur.

Göktürk-2, Rasat uydusundan sonra Türkiye'de tasarlanıp üretilen ikinci milli uydudur. Göktürk-1'den farklı olarak, kritik görev bilgisayarı ve yazılımları gibi birçok bileşeni yerli olarak geliştirilmiştir.

KIZILELMA, ses hızını aşabilen, yüksek manevra kabiliyetine sahip ve düşük radar görünürlüğü ile tasarlanmış bir jet motorlu insansız savaş uçağıdır. Türkiye'nin hava muharebe konseptinde önemli bir dönüm noktası olarak kabul edilmektedir.

AESA (Active Electronically Scanned Array) radarları, mekanik olarak dönen antenler yerine elektronik olarak yönlendirilen bir dizi küçük verici/alıcı modülü kullanır. Bu teknoloji, radara daha hızlı tarama, daha yüksek güvenilirlik ve düşük tespit edilme olasılığı gibi üstünlükler sağlar.

Dijital İkiz teknolojisi, bir ürünün, sürecin veya hizmetin tüm yaşam döngüsünü sanal ortamda simüle ederek performansı optimize etmeye, bakım ihtiyaçlarını öngörmeye ve yeni senaryoları test etmeye olanak tanır. Otomotivden havacılığa kadar birçok sektörde kullanılmaktadır.

Galyum Nitrür (GaN), silikona göre daha yüksek sıcaklıklarda ve daha yüksek voltajlarda çalışabilen bir yarı iletkendir. Bu özellikleri sayesinde daha küçük, daha hafif ve daha verimli elektronik bileşenlerin üretilmesine olanak tanır. Savunma sanayii ve haberleşme teknolojileri için stratejik bir malzemedir.

İMECE uydusunun en kritik bileşeni olan bu kamera, Türkiye'nin uzaydan yüksek çözünürlüklü görüntüleme teknolojilerinde dışa bağımlılığını sona erdirmiştir. Kamera, hem sivil (tarım, afet yönetimi) hem de askeri amaçlarla kullanılabilecek stratejik bir yetenek kazandırmıştır.

BATU, 1500 beygir gücünde bir güç grubu olup, ALTAY tankının yerli ve milli imkanlarla hareket kabiliyetini sağlamayı amaçlamaktadır. Bu proje, savunma sanayiindeki dışa bağımlılığı azaltma yolunda atılmış önemli bir adımdır.

Bu görev, Türkiye'nin uzaydaki yeteneklerini sergilemek, Ay yüzeyinde bilimsel veri toplamak ve derin uzay görevleri için tecrübe kazanmak amacıyla tasarlanmıştır. Görevin 2026 yılında gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir.

Kuantum noktaları (quantum dots), nanoteknolojinin önemli bir başarısı olup, maddeye kuantum mekaniksel özellikler kazandırarak QLED televizyonlar ve tıbbi görüntüleme gibi alanlarda devrim yaratma potansiyeline sahiptir.

Bu deney, uzayda ve kutup bölgelerinde yetişen mikroalglerin, gelecekteki uzun süreli uzay görevlerinde yaşam destek sistemleri (oksijen üretimi, gıda takviyesi vb.) için potansiyel bir kaynak olup olamayacağını araştırmayı amaçlamaktadır.

Balıkesir'in Bandırma ilçesinde kurulan Bor Karbür Üretim Tesisi, Türkiye'nin zengin bor rezervlerini katma değerli ürünlere dönüştürerek zırhlı araçlar, helikopterler ve personel koruyucu yelekler gibi birçok alanda dışa bağımlılığı azaltmayı hedeflemektedir.