Giriş yap
KPSS TarihZorluk: Kolay

I. TBMM'nin en önemli icraatlarından biri olan 1 Kasım 1922'de Saltanatın Kaldırılması kararı, mecliste yoğun tartışmalara neden olmuştur. Bu kararın alınmasında, Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun hangi temel ilkesi hukuki dayanak olarak kullanılmıştır?

  1. AMeclis başkanının aynı zamanda hükümetin de başkanı olması (Meclis Hükümeti Sistemi)
  2. B"Hâkimiyet bilâkayd ü şart milletindir" (Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olması)
  3. CYasama ve yürütme yetkilerinin Meclis'te toplanması (Güçler Birliği)
  4. DDin ve devlet işlerinin birlikte yürütülmesi (Şer'iye hükümlerinin uygulanması)
  5. EYerinden yönetim ilkesi (Vilayet ve nahiye şûraları)
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: B) "Hâkimiyet bilâkayd ü şart milletindir" (Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olması)

Saltanatın kaldırılmasının temel hukuki gerekçesi, 1921 Anayasası'nın (Teşkilat-ı Esasiye) birinci maddesinde yer alan "Hâkimiyet bilâkayd ü şart milletindir" ilkesidir. Bu ilke, egemenliğin tek bir kişiye veya aileye değil, doğrudan Türk milletine ait olduğunu belirtir. Dolayısıyla, milletin egemenliği ile kişisel egemenliğe dayanan saltanatın bir arada var olamayacağı tezi savunulmuş ve saltanat bu ilkeye dayanılarak kaldırılmıştır.