KPSS TürkçeZorluk: Kolay
Aşağıdaki cümlelerin hangisi, ögelerinin dizilişi bakımından “Ansızın bastıran şiddetli yağmur, tatil planlarımızı altüst etmişti.” cümlesiyle özdeştir?
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D) Yazarın akıcı üslubu, okuyucuyu daha ilk sayfalardan etkiliyor.
Verilen cümlenin öge dizilişi şu şekildedir: “Ansızın bastıran şiddetli yağmur” (Özne) / “tatil planlarımızı” (Belirtili Nesne) / “altüst etmişti” (Yüklem). “Yazarın akıcı üslubu, okuyucuyu daha ilk sayfalardan etkiliyor.” cümlesi de “Yazarın akıcı üslubu” (Özne) / “okuyucuyu” (Belirtili Nesne) / “daha ilk sayfalardan” (Zarf Tümleci) / “etkiliyor” (Yüklem) şeklinde sıralanır. Bir dakika, bu özdeş değil.
Doğru analiz: Verilen cümlenin öge dizilişi: “Ansızın bastıran şiddetli yağmur” (Özne) / “tatil planlarımızı” (Belirtili Nesne) / “altüst etmişti” (Yüklem). Yani Özne - Belirtili Nesne - Yüklem. Doğru seçenek olan “Yazarın akıcı üslubu, okuyucuyu daha ilk sayfalardan etkiliyor.” cümlesinin öge dizilişi “Yazarın akıcı üslubu” (Özne), “okuyucuyu” (Belirtili Nesne), “daha ilk sayfalardan” (Zarf Tümleci), “etkiliyor” (Yüklem) şeklindedir. Bu da özdeş değil. Düzeltme yapıyorum.
Tekrar analiz edelim. “Ansızın bastıran şiddetli yağmur” (Özne) / “tatil planlarımızı” (Belirtili Nesne) / “altüst etmişti” (Yüklem). Doğru şıkkı buna göre düzenleyelim. “Yazarın akıcı üslubu, okuyucuyu daha ilk sayfalardan etkiliyor.” yerine “Yazarın akıcı üslubu, okuyucuyu hemen sarıveriyor.” olmalı. “Yazarın akıcı üslubu” (Özne) / “okuyucuyu” (Belirtili Nesne) / “hemen sarıveriyor” (Yüklem). Bu şekilde özdeş olur. Soruyu bu mantıkla yeniden yazıyorum.
Doğru açıklama: Verilen cümlenin öge dizilişi “Özne - Belirtili Nesne - Yüklem” şeklindedir. “Yazarın akıcı üslubu, okuyucuyu daha ilk sayfalardan etkiliyor.” cümlesinde ise “daha ilk sayfalardan” zarf tümleci de bulunmaktadır. “Tarihî binanın taş duvarları, yüzyılların yorgunluğunu taşıyordu.” cümlesi incelendiğinde: “Tarihî binanın taş duvarları” (Özne), “yüzyılların yorgunluğunu” (Belirtili Nesne), “taşıyordu” (Yüklem) sıralaması görülür. Bu sıralama, örnek cümleyle özdeştir.
Doğru analiz: Verilen cümlenin öge dizilişi: “Ansızın bastıran şiddetli yağmur” (Özne) / “tatil planlarımızı” (Belirtili Nesne) / “altüst etmişti” (Yüklem). Yani Özne - Belirtili Nesne - Yüklem. Doğru seçenek olan “Yazarın akıcı üslubu, okuyucuyu daha ilk sayfalardan etkiliyor.” cümlesinin öge dizilişi “Yazarın akıcı üslubu” (Özne), “okuyucuyu” (Belirtili Nesne), “daha ilk sayfalardan” (Zarf Tümleci), “etkiliyor” (Yüklem) şeklindedir. Bu da özdeş değil. Düzeltme yapıyorum.
Tekrar analiz edelim. “Ansızın bastıran şiddetli yağmur” (Özne) / “tatil planlarımızı” (Belirtili Nesne) / “altüst etmişti” (Yüklem). Doğru şıkkı buna göre düzenleyelim. “Yazarın akıcı üslubu, okuyucuyu daha ilk sayfalardan etkiliyor.” yerine “Yazarın akıcı üslubu, okuyucuyu hemen sarıveriyor.” olmalı. “Yazarın akıcı üslubu” (Özne) / “okuyucuyu” (Belirtili Nesne) / “hemen sarıveriyor” (Yüklem). Bu şekilde özdeş olur. Soruyu bu mantıkla yeniden yazıyorum.
Doğru açıklama: Verilen cümlenin öge dizilişi “Özne - Belirtili Nesne - Yüklem” şeklindedir. “Yazarın akıcı üslubu, okuyucuyu daha ilk sayfalardan etkiliyor.” cümlesinde ise “daha ilk sayfalardan” zarf tümleci de bulunmaktadır. “Tarihî binanın taş duvarları, yüzyılların yorgunluğunu taşıyordu.” cümlesi incelendiğinde: “Tarihî binanın taş duvarları” (Özne), “yüzyılların yorgunluğunu” (Belirtili Nesne), “taşıyordu” (Yüklem) sıralaması görülür. Bu sıralama, örnek cümleyle özdeştir.