KPSS TürkçeZorluk: Orta
Türkçede sert ünsüzle (p, ç, t, k, f, h, s, ş) biten bir sözcüğe “c, d, g” yumuşak ünsüzleriyle başlayan bir ek geldiğinde, ekin başındaki ünsüz sertleşerek “ç, t, k”ye dönüşür. Bu kurala ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) denir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala örnek bir kullanım yoktur?
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D) Toplantıda projenin gidişatı hakkında bilgi verdi.
“Gidişatı” sözcüğünde ünsüz yumuşaması (git-iş-i → gidişi) ve kaynaştırma ünsüzü (gidişi-n-i) vardır ancak ünsüz benzeşmesi yoktur. Diğer şıklardaki “seçkin” (seç-gin → seçkin), “simitçiden” (simit-ci → simitçi), “dağınıktı” (dağınık-dı → dağınıktı) ve “keyifle” (keyif-le → keyifle, kaynaştırma sonrası benzeşme değil) sözcüklerinden ilk üçünde ünsüz benzeşmesi kuralı görülmektedir. “Keyifle” sözcüğünde ise bu kural yoktur fakat soruda istenen “gidişatı” kelimesi net bir şekilde yumuşama örneğidir ve benzeşme içermez.