KPSS TürkçeZorluk: Zor
Türkçede “-yor” eki dışındaki bazı durumlarda da ünlü daralması görülebilir. Özellikle “demek” ve “yemek” fiillerine “-ecek” veya “-en” gibi ekler getirildiğinde araya giren “y” sesi, fiil kökündeki “e” sesini daraltır.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamaya uygun bir kullanım vardır?
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B) Bana diyecek söz bırakmadığı için sessizce uzaklaştım.
“Diyecek” sözcüğü, “de-” fiil köküne “-ecek” gelecek zaman ekinin getirilmesiyle oluşmuştur. İki ünlü arasına giren “y” kaynaştırma ünsüzü, kendinden önceki geniş ünlü olan “e”yi daraltarak “i”ye çevirmiştir (de-y-ecek → diyecek). Diğer seçeneklerdeki daralmalar “-yor” ekinden kaynaklanmaktadır.