KPSS TürkçeZorluk: Orta
Normalde tek ünsüzle biten Arapça kökenli bazı sözcüklere ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde veya bu sözcükler yardımcı fiille birleştiğinde sondaki ünsüz ikizleşir. Bu duruma ünsüz türemesi denir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu yolla oluşmuş bir ünsüz türemesi yoktur?
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B) Odanın ortasındaki hallice kilim dikkat çekiyordu.
“Zannı” (zan-ı), “hissî” (his-î), “şakkı” (şak-ı) ve “sırrı” (sır-ı) sözcüklerinde ünlüyle başlayan ekler geldiğinde ünsüz türemesi meydana gelmiştir. Ancak “hallice” sözcüğündeki “-ll-” sesleri türeme sonucu oluşmamıştır; sözcüğün kökü zaten “hal” olup, Farsça küçültme ve sıfat yapma eki olan "-çe" ekinin benzeşmeye uğramış hali olan "-ce" ekini almıştır. Buradaki çift 'l' kökteki ve ekteki 'l' seslerinin bir araya gelmesinden değil, kökün kendisinden kaynaklanmaktadır.