KPSS TürkçeZorluk: Orta
Yer-yön zarfları (içeri, dışarı, yukarı, aşağı vb.) cümlede çekim eki aldıklarında adlaşır ve cümlenin farklı ögeleri olabilirler. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yer-yön zarfı, adlaşarak cümlenin öznesi görevinde kullanılmıştır?
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: E) Binanın dışarısı, içerisinden çok daha soğuktu.
Yer-yön zarfları, yalın hâlde kullanılıp bir fiili veya fiilimsiyi belirttiğinde zarf olur. "-e, -de, -den, -i" gibi çekim eklerini aldıklarında ise adlaşırlar. Soruda, adlaşan bir yer-yön zarfının cümlenin öznesi olması istenmektedir. "Binanın dışarısı, içerisinden çok daha soğuktu." cümlesinde "soğuk olan ne?" sorusuna "binanın dışarısı" cevabı alınır. Burada "dışarı" sözcüğü iyelik eki (-sı) alarak adlaşmış ve "binanın" tamlayanıyla bir ad tamlaması kurarak cümlenin öznesi görevini üstlenmiştir. Diğer seçeneklerde adlaşan yer-yön zarfları dolaylı tümleç veya belirtili nesne görevindedir.