KPSS TürkçeZorluk: Orta
Türkçede -l çatı eki, fiil gövdelerine eklendiğinde eylemin kim tarafından yapıldığının belli olmadığı edilgenlik anlamı veya eylemi yapanın yaptığı işten yine kendisinin etkilendiği dönüşlülük anlamı katabilir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükteki -l eki, diğerlerinden farklı bir çatı anlamı katmıştır?
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A) Küçük çocuk, annesinin arkasına gizlenerek kalabalıktan çekildi.
Soruda, "-l" ekinin kattığı çatı anlamının hangisinde farklı olduğu sorulmaktadır. Seçeneklerdeki fiiller incelendiğinde; "konuşuldu", "verildi", "kaldırıldı" ve "sunuldu" fiillerinde eylemin kim tarafından yapıldığı belli değildir. Bu fiiller, başkası tarafından yapılma anlamı taşıdığı için edilgen çatılıdır. Ancak "çekildi" fiilinde, çekilme eylemini yapan ("küçük çocuk") ile bu eylemden etkilenen aynı varlıktır. Bu nedenle bu fiil, dönüşlü çatılıdır ve diğerlerinden farklı bir anlam taşır.