Giriş yap
KPSS TürkçeZorluk: Orta

Türkçede -l çatı eki, fiil gövdelerine eklendiğinde eylemin kim tarafından yapıldığının belli olmadığı edilgenlik anlamı veya eylemi yapanın yaptığı işten yine kendisinin etkilendiği dönüşlülük anlamı katabilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükteki -l eki, diğerlerinden farklı bir çatı anlamı katmıştır?

  1. AKüçük çocuk, annesinin arkasına gizlenerek kalabalıktan çekildi.
  2. BYarışmada dereceye girenlere ödülleri törenle verildi.
  3. CEvin bodrumundaki tüm eşyalar depoya kaldırıldı.
  4. DProjeyle ilgili tüm detaylar rapor hâlinde sunuldu.
  5. EToplantıda şehrin sorunları saatlerce konuşuldu.
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: A) Küçük çocuk, annesinin arkasına gizlenerek kalabalıktan çekildi.

Soruda, "-l" ekinin kattığı çatı anlamının hangisinde farklı olduğu sorulmaktadır. Seçeneklerdeki fiiller incelendiğinde; "konuşuldu", "verildi", "kaldırıldı" ve "sunuldu" fiillerinde eylemin kim tarafından yapıldığı belli değildir. Bu fiiller, başkası tarafından yapılma anlamı taşıdığı için edilgen çatılıdır. Ancak "çekildi" fiilinde, çekilme eylemini yapan ("küçük çocuk") ile bu eylemden etkilenen aynı varlıktır. Bu nedenle bu fiil, dönüşlü çatılıdır ve diğerlerinden farklı bir anlam taşır.