"-dır / -dir" ve "-t" ekleri, fiil gövdelerine gelerek genellikle ettirgenlik (işi başkasına yaptırma) anlamı katan fiilden fiil yapım ekleridir. Ancak bu ekler bazen bu işlevin dışında, oldurganlık (geçişsiz bir fiili geçişli yapma) anlamı da katabilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu eklerden biri, fiile oldurganlık anlamı katmıştır?

Question

KPSS TürkçeZorluk: Kolay

"-dır / -dir" ve "-t" ekleri, fiil gövdelerine gelerek genellikle ettirgenlik (işi başkasına yaptırma) anlamı katan fiilden fiil yapım ekleridir. Ancak bu ekler bazen bu işlevin dışında, oldurganlık (geçişsiz bir fiili geçişli yapma) anlamı da katabilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu eklerden biri, fiile oldurganlık anlamı katmıştır?

AEv sahibi, kiracısına evi bir ay içinde boşalttırdı.
BAnlattığı komik fıkra ile bütün arkadaşlarını güldürdü.
CÖğretmen, öğrencilere bütün sınıfı temizletti.
DKardeşime odasındaki tüm eşyaları taşıttım.
EMüdür, yeni genelgeyi tüm personele yazdırdı.

Answer 1

Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: B) Anlattığı komik fıkra ile bütün arkadaşlarını güldürdü.

Oldurgan fiiller, geçişsiz (nesne alamayan) bir fiile "-r, -t, -dır" ekleri getirilerek geçişli (nesne alabilir) hâle getirilmesiyle oluşur. "Gülmek" fiili tek başına nesne alamaz ("onu gülmek" olmaz), yani geçişsizdir. "-dür" ekini alarak "güldürmek" olduğunda ise nesne alabilir hâle gelmiştir ("kimi güldürdü?" -> "arkadaşlarını güldürdü"), yani oldurgan olmuştur. Diğer seçeneklerdeki fiillerin kök veya gövdeleri zaten geçişli olduğu için bu ekler ettirgenlik anlamı katmıştır.

Çerezler