KPSS Tarih

XVIII. Yüzyılda Osmanlı Devleti (Gerileme Dönemi) bilgi kartları

100 kart. Kartı çevir, cevabı ve açıklamasını gör; bildiklerini işaretle, kalanları tekrar et.

Kart 1 / 1000 biliyorum0 tekrar
Soru · 1Orta
Lale Devri hangi antlaşma ile başlayıp hangi olay ile sona ermiştir?

Cevabı görmek için karta dokun

Klavye: Boşluk kartı çevirir · ← tekrar et · → biliyorum

Bu konuda 0/100 kartı biliyorsun

Bütün kartlar

Kartların hepsi bir arada; cevabı görmek için “Cevabı göster”e dokun.

  1. 1
    Lale Devri hangi antlaşma ile başlayıp hangi olay ile sona ermiştir?
    Cevabı göster
    1718 Pasarofça Antlaşması ile başlamış, 1730 Patrona Halil İsyanı ile sona ermiştir.
    Pasarofça Antlaşması ile başlayan barış dönemi, zevk ve sefa eğlenceleri ile kültürel yeniliklere sahne olmuş, ancak halkın tepkisi Patrona Halil İsyanı'nı doğurmuştur.
  2. 2
    Osmanlı Devleti'nin Batı'nın askeri ve teknik üstünlüğünü kabul ederek Batı tarzı ıslahatlara yöneldiği dönem hangisidir?
    Cevabı göster
    Lale Devri (1718-1730)
    Bu dönemde askeri alanda ıslahatlar başlamamış olsa da, Batı'yı tanımak amacıyla Avrupa'ya ilk kez geçici elçiler gönderilmiştir. Bu, Batı üstünlüğünün kabulünün bir göstergesidir.
  3. 3
    Osmanlı tarihinde ilk kez bir Rus çariçesi ve Avusturya imparatorunun arabuluculuğu ile imzalanan ve Osmanlı'nın Kırım'ı kaybettiği antlaşma hangisidir?
    Cevabı göster
    1774 Küçük Kaynarca Antlaşması
    Bu antlaşma, Osmanlı Devleti için en ağır şartları içeren antlaşmalardan biridir. Sadece toprak kaybı değil, aynı zamanda Rusya'ya tanınan kapitülasyonlar ve Ortodoksları himaye hakkı gibi maddeler de içermektedir.
  4. 4
    Lale Devri'nin ünlü minyatür sanatçısı (nakkaşı) ve ünlü şairi kimlerdir?
    Cevabı göster
    Nakkaş: Levnî
    Şair: Nedim
  5. 5
    Fransız İhtilali'nden etkilenerek Osmanlı'ya karşı isyan eden ilk millet hangisidir?
    Cevabı göster
    Sırplar
    Milliyetçilik akımının etkisiyle Osmanlı İmparatorluğu'nda bağımsızlık amacıyla ayaklanan ilk azınlık Sırplar olmuştur.
  6. 6
    Osmanlı Devleti'nin 18. yüzyılda imzaladığı son kazançlı antlaşma hangisidir?
    Cevabı göster
    1739 Belgrad Antlaşması
    Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti, Pasarofça Antlaşması ile kaybettiği Belgrad'ı geri almıştır. I. Mahmut dönemindeki askeri ıslahatların bir başarısı olarak görülür.
  7. 7
    Osmanlı Devleti'nde Batı tarzında açılan ilk teknik okul olarak kabul edilen ve I. Mahmut döneminde kurulan kurumun adı nedir?
    Cevabı göster
    Hendesehane (Kara Mühendishanesi)
    Humbaracı Ahmet Paşa (Comte de Bonneval) tarafından topçu ve istihkam subayı yetiştirmek amacıyla kurulmuştur.
  8. 8
    Lale Devri'nde kurulan ilk özel Türk matbaasında basılan ilk eser hangisidir?
    Cevabı göster
    Vankulu Lügati (Sıhah-ı Cevheri)
    İbrahim Müteferrika ve Sait Efendi tarafından kurulan matbaada dini eserlerin basımı yasaktı. Vankulu Lügati, bir Arapça-Türkçe sözlüktür.
  9. 9
    Osmanlı Devleti hangi antlaşma ile Kırım'ın Rusya'ya ait olduğunu kesin olarak kabul etmek zorunda kalmıştır?
    Cevabı göster
    1792 Yaş Antlaşması
    Bu antlaşma ile Osmanlı Gerileme Dönemi sona ermiş, Dağılma Dönemi başlamıştır.
  10. 10
    18. yüzyılda mali sorunları çözmek amacıyla uygulamaya konulan, günümüz hazine bonosuna benzeyen iç borçlanma sisteminin adı nedir?
    Cevabı göster
    Esham Sistemi
    Bu sistem ilk olarak III. Mustafa döneminde tasarlanmış, ancak I. Abdülhamit döneminde uygulanmaya başlanmıştır.
  11. 11
    1711 Prut Antlaşması'nın Osmanlı Devleti açısından en önemli siyasi sonucu ne olmuştur?
    Cevabı göster
    Kaybedilen toprakların geri alınabileceği ümidini artırması ve Azak Kalesi'nin geri alınması.
    Bu antlaşma, Karlofça Antlaşması ile kaybedilen toprakların geri alınabileceği düşüncesini güçlendirmiş ve Osmanlı'yı yeni savaşlara teşvik etmiştir.
  12. 12
    1739 Belgrad Antlaşması'na arabuluculuk yaparak kapitülasyonların sürekli hale getirilmesini sağlayan Avrupa devleti hangisidir?
    Cevabı göster
    Fransa
    I. Mahmut, Fransa'nın arabuluculuğundan memnun kaldığı için 1740'ta kapitülasyonları sürekli hale getirmiştir. Bu, Osmanlı ekonomisine uzun vadede zarar vermiştir.
  13. 13
    I. Abdülhamit döneminde, yeniçerilerin disiplinsizliğini önlemek ve ulufe alım-satımını engellemek amacıyla yapılan asker sayımına ne ad verilir?
    Cevabı göster
    Esame sayımı
    Esame, ulufe kartları/defterleri anlamına gelir. Bu sayım ile hak etmeyenlerin ulufe alması engellenmeye çalışılmış, Yeniçeri Ocağı'nda bir düzen kurulmak istenmiştir.
  14. 14
    Osmanlı Devleti'nde Humbaracı Ocağı'nı Batı tarzında modernize eden ve aslen Fransız olan subayın İslamiyeti kabul ettikten sonraki adı nedir?
    Cevabı göster
    Humbaracı Ahmet Paşa (Comte de Bonneval)
  15. 15
    III. Selim döneminde gerçekleştirilen Nizam-ı Cedid ıslahatlarının finansmanı için kurulan özel hazinenin adı nedir?
    Cevabı göster
    İrad-ı Cedid Hazinesi
    Bu hazine, Nizam-ı Cedid ordusunun ve diğer ıslahatların masraflarını karşılamak için oluşturulmuş ve devlet hazinesinden ayrı tutulmuştur.
  16. 16
    1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında, Rus donanmasının Baltık'tan gelerek Ege'de Osmanlı donanmasını imha ettiği olayın adı nedir?
    Cevabı göster
    1770 Çeşme Baskını
    Bu olay, Osmanlı Devleti'nin donanmasının ne kadar zayıfladığını ve Rusya'nın sıcak denizlere inme politikasında ne kadar cüretkar olduğunu gösteren acı bir tecrübedir.
  17. 17
    Lale Devri'nde Paris'e gönderilen ilk geçici elçi ve onun gözlemlerini yazdığı eserin adı nedir?
    Cevabı göster
    Elçi: Yirmisekiz Mehmed Çelebi
    Eser: Sefaretname
    Yirmisekiz Mehmed Çelebi'nin Sefaretname'si, Osmanlı'da Batılılaşma hareketlerinin başlamasında etkili olan önemli bir eserdir.
  18. 18
    III. Mustafa döneminde, Macar asıllı uzman Baron de Tott'un katkılarıyla kurulan ve deniz subayı yetiştirmeyi amaçlayan modern okulun adı nedir?
    Cevabı göster
    Mühendishane-i Bahr-i Hümayun (Deniz Mühendishanesi)
    Bu kurum, günümüzdeki Deniz Harp Okulu'nun temelini oluşturmaktadır.
  19. 19
    Osmanlı Devleti'nin 18. yüzyılda Afşar Hanedanı'ndan Nadir Şah ile imzaladığı ve 'İkinci Kasr-ı Şirin' olarak da bilinen antlaşma hangisidir?
    Cevabı göster
    1746 Kerden Antlaşması
    Bu antlaşma ile Kasr-ı Şirin Antlaşması'nda belirlenen sınırlar esas alınmış ve uzun süren Osmanlı-İran savaşları bu yüzyıl için sona ermiştir.
  20. 20
    1791'de Avusturya ile imzalanan ve bu devletin 1787'de başlayan savaştan çekilmesini sağlayan antlaşmanın adı nedir?
    Cevabı göster
    Ziştovi Antlaşması
    Fransız İhtilali'nin kendi ülkesindeki etkilerinden çekinen Avusturya, Osmanlı ile barış yaparak savaştan çekilmiş ve Osmanlı Devleti Rusya ile tek başına kalmıştır.
  21. 21
    Lale Devri'nin padişahı kimdir?
    Cevabı göster
    III. Ahmed
    Lale Devri (1718-1730), Pasarofça Antlaşması ile başlayıp Patrona Halil İsyanı ile sona eren, Osmanlı'da barışın, kültürel ve sanatsal gelişmelerin yaşandığı bir dönemdir.
  22. 22
    Rusya ve Avusturya'nın, Osmanlı topraklarını paylaşarak Bizans İmparatorluğu'nu yeniden canlandırma projesinin adı nedir?
    Cevabı göster
    Grek Projesi (veya Dakya Projesi)
    Bu proje, İstanbul merkezli bir Grek Devleti ve Tuna civarında bir Dakya Devleti kurmayı amaçlıyordu, ancak hiçbir zaman tam olarak uygulanamadı.
  23. 23
    III. Selim döneminde Londra'ya atanan ilk daimi (ikamet) Osmanlı elçisi kimdir?
    Cevabı göster
    Yusuf Agah Efendi
    Daimi elçiliklerin kurulması, Nizam-ı Cedid reformları kapsamında Avrupa'daki gelişmeleri yakından takip etme ve diplomatik ilişkileri güçlendirme amacını taşıyordu.
  24. 24
    18. yüzyılda Osmanlı mimarisini etkisi altına alan, Avrupa kökenli sanat akımları hangileridir?
    Cevabı göster
    Barok ve Rokoko
    Bu akımların etkisi Nuruosmaniye Camii ve III. Ahmed Çeşmesi gibi eserlerde belirgin bir şekilde görülür.
  25. 25
    1774 Küçük Kaynarca Antlaşması ile Rusya'ya, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki hangi topluluğun koruyuculuğu hakkı verilmiştir?
    Cevabı göster
    Ortodoks tebaanın koruyuculuğu
    Bu madde, Rusya'nın Osmanlı'nın iç işlerine karışması için önemli bir gerekçe haline gelmiştir.
  26. 26
    Nizam-ı Cedid reformlarını ve padişah III. Selim'in tahttan indirilmesini sağlayan isyanın adı nedir?
    Cevabı göster
    Kabakçı Mustafa İsyanı (1807)
    Bu isyan, yeniçerilerin ve reform karşıtı diğer grupların birleşmesiyle ortaya çıkmış ve Osmanlı modernleşme hareketine büyük bir darbe vurmuştur.
  27. 27
    III. Selim tarafından Batı tarzında kurulan modern ordunun adı nedir?
    Cevabı göster
    Nizam-ı Cedid
    Kelime anlamı "Yeni Düzen" olan bu ordu, talimlerini Levent ve Selimiye kışlalarında yapıyor ve dönemin en modern silah ve teknikleriyle eğitiliyordu.
  28. 28
    Lale Devri'nin sadrazamı ve dönemin en önemli siyasi figürü kimdir?
    Cevabı göster
    Nevşehirli Damat İbrahim Paşa
    III. Ahmed'in damadı olan İbrahim Paşa, Lale Devri'nin barışçıl politikasını ve yenilik hareketlerini yönetmiş, Patrona Halil İsyanı'nda öldürülmüştür.
  29. 29
    1779'da imzalanan Aynalıkavak Tenkihnamesi ile Kırım'ın statüsü nasıl belirlenmiştir?
    Cevabı göster
    Kırım'ın bağımsız olması ve hanların seçiminde Osmanlı halifesinin onayının alınması kararlaştırılmıştır.
    Bu belge, Rusya'nın Kırım'ı ilhak etmeden önceki son diplomatik aşamadır ve Osmanlı'nın Kırım üzerindeki dini bağını korumaya çalıştığını gösterir.
  30. 30
    I. Abdülhamit döneminde, sadrazamlık makamına gelerek kapsamlı ıslahatlar yapmaya çalışan ancak ulema ve yeniçerilerin tepkisiyle idam edilen devlet adamı kimdir?
    Cevabı göster
    Halil Hamit Paşa
    Halil Hamit Paşa, maliye ve orduda köklü reformlar planlamış, ancak planları ortaya çıkınca isyan tehdidi nedeniyle 1785'te idam edilmiştir. Bu olay, reformların ne kadar zorlu olduğunu göstermiştir.
  31. 31
    18. yüzyılın başında Edirne Vakası ile tahttan indirilen padişah kimdir?
    Cevabı göster
    II. Mustafa
    II. Mustafa, Karlofça Antlaşması'nın ardından devlet işlerinden uzaklaşarak Edirne'ye çekilmişti. Bu durum ve Şeyhülislam Feyzullah Efendi'nin devlet yönetimindeki aşırı etkisi, İstanbul'da bir isyana yol açmış ve padişahın tahttan indirilmesiyle sonuçlanmıştır.
  32. 32
    I. Mahmut döneminde Yalova'da kurulan ve sanayileşme yolunda önemli bir adım olan kağıt fabrikasının adı nedir?
    Cevabı göster
    Kağıthane-i Yalakabad
    Lale Devri'nde başlayan yeniliklerin devamı olarak I. Mahmut döneminde kurulan bu fabrika, İbrahim Müteferrika'nın matbaasının kağıt ihtiyacını karşılamak ve dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla kurulmuştur.
  33. 33
    I. Abdülhamit döneminde, Baron de Tott'un da katkılarıyla, topçu sınıfını modernize etmek amacıyla kurulan yeni askeri birliğin adı nedir?
    Cevabı göster
    Sürat Topçuları Ocağı
    Bu ocak, mevcut topçu ocaklarından farklı olarak daha hafif ve hareket kabiliyeti yüksek topları kullanan, hızlı bir şekilde mevzi alıp ateş edebilen modern bir birlik olarak tasarlanmıştır.
  34. 34
    Lale Devri'nde İbrahim Müteferrika matbaasında basılan, Şeyhülislam Esad Efendi tarafından yazılan ve Lehcetü'l-Lügat olarak da bilinen önemli eserin adı nedir?
    Cevabı göster
    Ahterî-i Kebîr
    Matbaada basılan ilk eser olan Vankulu Lügatı'ndan sonra basılan bu eser de bir sözlüktür. Bu durum, dönemin ilmi ve kültürel faaliyetlerinde dil çalışmalarına verilen önemi göstermektedir.
  35. 35
    1798'de Fransa'nın Napolyon Bonapart komutasında işgal ettiği ve Osmanlı-Fransız ittifakını sona erdiren Osmanlı toprağı neresidir?
    Cevabı göster
    Mısır
    Bu işgal, Osmanlı Devleti'nin geleneksel dostu Fransa ile ilişkilerini bozmuş ve tarihinde ilk kez İngiltere ve Rusya ile ittifak kurarak denge politikası izlemesine neden olmuştur.
  36. 36
    Nizam-ı Cedid döneminde, yeni kurulan ordu için Levent ve Üsküdar'da inşa edilen modern kışlaların genel adı nedir?
    Cevabı göster
    Levent Kışlası ve Selimiye Kışlası
    Bu kışlalar, Nizam-ı Cedid askerlerinin Batı tarzı eğitim ve talim yapmaları için özel olarak tasarlanmış, modern ve büyük askeri komplekslerdi.
  37. 37
    III. Selim'in, Nizam-ı Cedid ıslahatlarını devlet adamları ve ulema ile görüşmek için sık sık topladığı danışma meclislerine ne ad verilirdi?
    Cevabı göster
    Meşveret Meclisleri
    Bu meclisler, padişahın yapacağı reformlar için devletin ileri gelenlerinin görüşlerini alarak daha geniş bir destek ve meşruiyet zemini oluşturma çabasının bir parçasıydı.
  38. 38
    Lale Devri'ni sona erdiren isyan hangisidir?
    Cevabı göster
    Patrona Halil İsyanı (1730)
    Dönemin lüks ve israf olarak görülen yaşam tarzına, artan vergilere ve devlet yönetimindeki bazı kişilere karşı halkın ve yeniçerilerin tepkisiyle ortaya çıkan bu isyan, Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın idam edilmesine ve Padişah III. Ahmet'in tahttan indirilmesine yol açmıştır.
  39. 39
    1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Kartal (Kagul) Muharebesi'nde Osmanlı ordusuna komuta eden ve ağır bir yenilgi alan sadrazam kimdir?
    Cevabı göster
    İvazzade Halil Paşa
    Bu yenilgi, sayıca çok üstün olmasına rağmen Osmanlı ordusunun disiplin ve modern savaş taktikleri açısından ne kadar geri kaldığını göstermiş ve Rusların Tuna'yı geçerek Balkanlar'da ilerlemesine yol açmıştır.
  40. 40
    III. Selim döneminde, Avrupa'daki gelişmeleri yakından takip etmek amacıyla açılan daimi elçilikler ilk olarak hangi şehirlerde kurulmuştur?
    Cevabı göster
    • Londra
    • Paris
    • Viyana
    • Berlin
    Osmanlı Devleti, Lale Devri'nde geçici elçilikler açmıştı. III. Selim döneminde ise Avrupa'daki siyasi, askeri ve teknolojik gelişmeleri sürekli olarak izleyebilmek için daimi elçilikler (ikamet elçilikleri) kurulması kararlaştırılmıştır.
  41. 41
    III. Ahmet döneminde, ömür boyu kiralanan ve "mukataa" adı verilen devlet gelirlerinin peşin para karşılığı satılması esasına dayanan sisteme ne ad verilir?
    Cevabı göster
    Malikâne Sistemi
    Bu sistem, devletin acil nakit ihtiyacını karşılamak için geliştirilmiş ancak uzun vadede hazine gelirlerinin azalmasına ve yerel güç odaklarının (ayanlar) ortaya çıkmasına neden olmuştur.
  42. 42
    III. Mustafa döneminde, artan savaş masraflarını karşılamak amacıyla tasarlanan ve I. Abdülhamit döneminde uygulamaya konulan iç borçlanma senetlerine ne ad verilmiştir?
    Cevabı göster
    Esham
    Günümüzdeki hazine bonolarına benzeyen Esham sistemi, Osmanlı maliyesinde önemli bir dönüm noktası olmuş ve devletin iç borçlanma mekanizmasını kurumsallaştırmıştır.
  43. 43
    I. Mahmut döneminde, Batı tarzı askeri ıslahatları başlatmak üzere Fransa'dan davet edilen ve Osmanlı hizmetine girdikten sonra Humbaracı Ahmet Paşa adını alan Fransız subay kimdir?
    Cevabı göster
    Comte de Bonneval
    Humbaracı Ahmet Paşa, Humbaracı Ocağı'nı modernize ederek Osmanlı ordusuna önemli katkılarda bulunmuştur. Bu, Batılı uzmanlardan yararlanılan ilk önemli ıslahat hareketlerinden biridir.
  44. 44
    Lale Devri'nde, özellikle Boğaziçi ve Haliç kıyılarında inşa edilen, Batı mimari etkilerinin görüldüğü zarif kasır ve sarayların en ünlüsü hangisidir?
    Cevabı göster
    Sadâbâd Kasrı
    Fransız mimarisinden esinlenerek inşa edilen Sadâbâd Kasrı, Lale Devri'nin eğlence ve sefa hayatının sembolü haline gelmiş, ancak Patrona Halil İsyanı sırasında yıkılmıştır.
  45. 45
    Osmanlı tarihinde tahta çıktığında cülus bahşişi dağıtma geleneğini kaldırarak hazine üzerindeki yükü hafifleten padişah kimdir?
    Cevabı göster
    I. Abdülhamit
    I. Abdülhamit, devlet maliyesini düzeltme yönünde attığı bu adımla bilinir. Cülus bahşişi, padişah değişikliklerinde yeniçerilere ve diğer kapıkulu askerlerine dağıtılan önemli bir meblağdı.
  46. 46
    Lale Devri'nde, Avrupa'dan getirilerek Osmanlı'da ilk defa uygulanan ve çiçek hastalığına karşı mücadelede önemli bir adım olan tıbbi yenilik nedir?
    Cevabı göster
    Çiçek Aşısı
    İngiltere elçisinin eşi Lady Montagu'nun mektuplarıyla Avrupa'da tanınan çiçek aşısı, modern tıp uygulamalarının Osmanlı'ya girişinin ilk örneklerindendir.
  47. 47
    III. Selim'in kurduğu Nizam-ı Cedid ordusunun, Napolyon'un Mısır'ı işgali sırasında Fransız ordusuna karşı kazandığı ve Napolyon'u geri çekilmeye zorlayan en önemli askeri başarı hangisidir?
    Cevabı göster
    Akka Kalesi Savunması
    Cezzar Ahmet Paşa komutasındaki Nizam-ı Cedid birlikleri, Akka Kalesi'nde Napolyon Bonapart'ı durdurarak ona ilk büyük yenilgisini tattırmıştır. Bu olay, yeni ordunun etkinliğini kanıtlamıştır.
  48. 48
    I. Mahmut döneminde sadrazamlık yapmış, 1739 Belgrad Antlaşması'nın imzalanmasında etkili olmuş ve Humbaracı Ahmet Paşa gibi Batılı uzmanları Osmanlı hizmetine alan önemli devlet adamı kimdir?
    Cevabı göster
    Hekimoğlu Ali Paşa
    Hekimoğlu Ali Paşa, 18. yüzyılın en önemli sadrazamlarından biridir ve hem askeri hem de idari alanda yaptığı düzenlemelerle tanınır. Islahatların destekçisi olmuştur.
  49. 49
    III. Selim'in, Nizam-ı Cedid ıslahatları çerçevesinde devletin yeniden yapılanmasını sağlamak amacıyla dönemin önde gelen devlet adamları ve alimlerinden istediği raporlara genel olarak ne ad verilir?
    Cevabı göster
    Lahiya
    III. Selim, devletin sorunları ve çözüm yolları hakkında çok sayıda rapor (lahiya) hazırlatmıştır. Bu layihalar, Nizam-ı Cedid reformlarının fikirsel temelini ve yol haritasını oluşturmuştur.
  50. 50
    18. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin donanmasını geliştirmek amacıyla açılan ve günümüzdeki Deniz Harp Okulu'nun temelini oluşturan kurumun adı nedir?
    Cevabı göster
    Mühendishane-i Bahr-i Hümayun
    III. Mustafa döneminde kurulması planlanmış, I. Abdülhamit döneminde faaliyete geçmiştir. Baron de Tott'un da katkılarıyla kurulan bu okul, Batı tarzı deniz subayı yetiştirmeyi amaçlamıştır.
  51. 51
    XVIII. yüzyılda Osmanlı mimarisinde etkili olan ve "Osmanlı Baroğu" olarak da adlandırılan üslubun en belirgin örneklerinden biri olan ve inşaatı I. Mahmut döneminde başlayıp III. Osman döneminde tamamlanan cami hangisidir?
    Cevabı göster
    Nuruosmaniye Camii
    Nuruosmaniye Camii, Avrupa'daki Barok ve Rokoko sanat akımlarının etkilerini taşıyan, klasik Osmanlı mimarisinden farklılaşan ilk büyük selatin camiidir.
  52. 52
    1724 yılında Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imzalanan ve Safevi Devleti'nin Kafkasya'daki topraklarının iki devlet arasında paylaşıldığı antlaşmanın adı nedir?
    Cevabı göster
    İstanbul Antlaşması (İran Mukasemenamesi)
    Bu antlaşma, Osmanlı ve Rusya'nın ilk defa bir başka devletin topraklarını aralarında paylaştığı bir ittifak antlaşması olma özelliği taşır.
  53. 53
    XVIII. yüzyılda, Avrupalı devletlerin Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışmak için kullandıkları en yaygın gerekçe ne olmuştur?
    Cevabı göster
    Osmanlı topraklarında yaşayan gayrimüslim azınlıkların hakları.
    Özellikle Rusya'nın Ortodoksları, Fransa'nın ise Katolikleri himaye etme politikası bu duruma en bilinen örneklerdir.
  54. 54
    1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Rusların ele geçirdiği ve Karadeniz'deki Osmanlı hakimiyetine büyük darbe vuran stratejik öneme sahip kalenin adı nedir?
    Cevabı göster
    Özi Kalesi
    Özi Kalesi'nin düşmesi ve kalede yaşanan katliam, Osmanlı kamuoyunda büyük bir üzüntü ve tepkiye yol açmış, savaşın seyrini olumsuz etkilemiştir.
  55. 55
    III. Ahmet'in tahttan indirilmesiyle sonuçlanan Patrona Halil İsyanı'ndan sonra tahta geçen ve Lale Devri'nin tüm yeniliklerine son vermeyip özellikle askeri alanda Batılılaşma çabalarını devam ettiren padişah kimdir?
    Cevabı göster
    I. Mahmut
    I. Mahmut, isyancıları tasfiye ettikten sonra Humbaracı Ahmet Paşa'yı görevlendirmiş ve Batı tarzı ilk teknik okul olan Hendesehane'yi kurdurmuştur.
  56. 56
    XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde yapılan ıslahatlar ağırlıklı olarak hangi alanda yoğunlaşmıştır?
    Cevabı göster
    Askeri alan
    Bu dönemde yapılan ıslahatların temel amacı, savaşlarda alınan yenilgileri durdurmak ve devleti askeri olarak yeniden güçlendirmekti. Bu nedenle ordu ve donanma modernleştirilmeye çalışılmıştır.
  57. 57
    1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'nın Osmanlı ekonomisine getirdiği en ağır ve Osmanlı tarihinde bir ilk olan mali yükümlülük ne olmuştur?
    Cevabı göster
    Rusya'ya savaş tazminatı ödemek.
    Bu, Osmanlı Devleti'nin tarihinde ilk defa bir başka devlete savaş tazminatı ödemeyi kabul ettiği antlaşmadır. Bu durum, devletin mali gücünün ne kadar zayıfladığını göstermektedir.
  58. 58
    III. Selim döneminde, Nizam-ı Cedid ordusunun eğitimi için Fransızcadan çevrilerek hazırlanan ve modern askeri talimleri içeren eserin adı nedir?
    Cevabı göster
    Usul-i Cedid fi Tertib-i Asakir-i Berriyye
    Bu talimname, yeni ordunun modern Avrupa orduları gibi disiplinli ve düzenli bir şekilde eğitilmesini sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.
  59. 59
    III. Selim tarafından kurulan Nizam-ı Cedid ordusunun masraflarını karşılamak için oluşturulan İrad-ı Cedid hazinesine gelir sağlamak amacıyla çıkarılan yeni verginin adı nedir?
    Cevabı göster
    Zecriye Vergisi
    Bu vergi, tütün, içki ve kahve gibi ürünlerin ticaretinden alınarak doğrudan İrad-ı Cedid hazinesine aktarılıyordu.
  60. 60
    Lale Devri'nde, İznik çiniciliğinin gerilemesi üzerine, Batı tarzı porselen üretimi yapmak amacıyla İstanbul'da kurulan sanayi tesisi hangisidir?
    Cevabı göster
    Tekfur Sarayı Çini İmalathanesi
    Bu imalathane, dönemin sadrazamı Nevşehirli Damat İbrahim Paşa tarafından kurulmuş ve Osmanlı'da Batı etkili sanayileşme çabalarının ilk örneklerinden biri olmuştur.
  61. 61
    18. yüzyılda Osmanlı donanmasında kürekli gemilerin (kadırga) yerini alan, yelkenli ve büyük savaş gemilerine verilen genel ad nedir?
    Cevabı göster
    Kalyon
    Kalyonlar, yelken gücüyle hareket eden ve çok sayıda top taşıyabilen gemilerdi. Bu geçiş, Osmanlı donanmasının Avrupa'nın deniz gücüne ayak uydurma çabasının bir parçasıydı.
  62. 62
    1711 Prut Savaşı'nda Rus ordusunu bataklıkta sıkıştırmasına rağmen, Rus Çariçesi I. Katerina'nın rüşvet teklifini kabul ederek çok avantajlı bir barış fırsatını kaçırdığı iddia edilen Osmanlı sadrazamı kimdir?
    Cevabı göster
    Baltacı Mehmed Paşa
    Bu olay, Prut Antlaşması'nın Osmanlı için beklenen kadar kazançlı olmamasının bir nedeni olarak gösterilir ve Baltacı Mehmed Paşa'nın görevden alınmasına yol açmıştır.
  63. 63
    1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'nda Rusya'ya İstanbul'da bir Ortodoks kilisesi inşa etme hakkı tanınmıştır. Rusya'nın nüfuzunu artırmak için kullandığı bu kilisenin inşa edilmesi planlanan semt hangisiydi?
    Cevabı göster
    Galata (Beyoğlu)
    Bu madde, Rusya'nın "Pera'da veya Galata'nın bir mahallesinde" bir kilise kurma hakkı olarak belirtilmiş ve Rusya tarafından sürekli olarak Osmanlı'nın iç işlerine karışmak için bir bahane olarak kullanılmıştır.
  64. 64
    III. Mustafa döneminde, özellikle Baron de Tott gibi Avrupalı uzmanların yardımıyla modernize edilen ve yeni topların döküldüğü askeri dökümhanelere ne ad verilirdi?
    Cevabı göster
    Tophane-i Amire
    Tophane-i Amire, Osmanlı Devleti'nin top ve diğer ateşli silahlarının üretildiği ana merkezdi ve 18. yüzyılda yapılan ıslahatlarla kapasitesi ve teknolojisi önemli ölçüde artırılmıştır.
  65. 65
    1792 Yaş Antlaşması ile Osmanlı Devleti ile Rusya arasındaki yeni sınır olarak kabul edilen ve Osmanlı'nın Kırım üzerindeki tüm iddialarından vazgeçmesini kesinleştiren nehir hangisidir?
    Cevabı göster
    Dinyester (Turla) Nehri
    Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti, Dinyester ve Bug nehirleri arasındaki Özi (Oçakov) kalesini Rusya'ya bırakmış ve Karadeniz'in kuzeyindeki Rus hakimiyetini tanımıştır.
  66. 66
    III. Selim'in Nizam-ı Cedid reformları sadece askeri alanla sınırlı kalmamış, idari alanda da yeni düzenlemeler yapılmıştır. Bu çerçevede, daha etkin bir yönetim sağlamak amacıyla oluşturulan ve merkezden atanan valilerle yönetilen yeni büyük vilayetlere ne ad verilmiştir?
    Cevabı göster
    İhzasiye-i Cedide veya Yeni Eyaletler Düzenlemesi
    Bu düzenleme ile Anadolu'da ve Rumeli'de bazı eyaletler birleştirilerek daha büyük ve merkezi otoriteye bağlı idari birimler oluşturulması hedeflenmiş, ancak yerel ayanların direnişi nedeniyle tam olarak başarılı olamamıştır.
  67. 67
    Avusturya ve Rusya'ya karşı yapılan savaşlara bizzat katılması ve bu savaşlarda gösterdiği çabalar nedeniyle 18. yüzyılda "Gazi" unvanı ile anılan Osmanlı padişahı kimdir?
    Cevabı göster
    III. Mustafa
    III. Mustafa, devlet işleriyle yakından ilgilenen, ıslahat yanlısı bir padişah olmasına rağmen dönemindeki savaşlar genellikle Osmanlı için ağır yenilgilerle sonuçlanmıştır.
  68. 68
    Osmanlı Devleti'nin 1739'da imzaladığı Belgrad Antlaşması'nda büyük bir diplomatik başarı kazanmasında, Rusya ile savaşırken aynı zamanda başka bir devletle de savaşıp o devleti de barışa zorlaması etkili olmuştur. Avusturya ile bu dönemde imzalanan ve Avusturya'nın savaştan çekilmesini sağlayan antlaşma hangisidir?
    Cevabı göster
    Niş Antlaşması
    Osmanlı Devleti, 1737-1739 döneminde hem Avusturya hem de Rusya ile aynı anda savaşmış, Avusturya'yı Niş Antlaşması ile barışa zorlayarak Rusya karşısında diplomatik olarak güçlenmiştir.
  69. 69
    I. Abdülhamit döneminde uygulamaya konulan Esham (iç borçlanma) sisteminin temel modeli, bir Avrupalı finans uzmanı tarafından Osmanlı Devleti'ne sunulmuştur. Bu sistemin önerisini yapan Comte de Saint-Priest hangi ülkenin elçisiydi?
    Cevabı göster
    Fransa
    Fransız elçisi Comte de Saint-Priest'in önerdiği bu model, Fransa'daki "viager" (ömür boyu gelir) sistemine benziyordu ve Osmanlı maliyesine yeni bir kaynak yaratmayı amaçlıyordu.
  70. 70
    1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'ndaki Kartal (Kagul) Muharebesi gibi büyük yenilgilerde, Osmanlı ordusundaki disiplinsizlik ve düzensiz birliklerin çokluğu önemli rol oynamıştır. Özellikle bu savaşta ordunun önemli bir bölümünü oluşturan ve disiplinsiz hareketleriyle bilinen yardımcı kuvvet hangisiydi?
    Cevabı göster
    Kırım Tatar Kuvvetleri
    Kırım Hanlığı'na bağlı süvari birlikleri, savaşın başında etkili olsalar da merkezi ordu ile koordinasyon sorunları ve disiplinsizlikleri, Kartal gibi meydan muharebelerindeki ağır yenilgilerde pay sahibi olmuştur.
  71. 71
    Lale Devri'nin simge yapılarından olan ve Yirmisekiz Mehmed Çelebi'nin Fransa seyahatnamesinden etkilenilerek inşa edilen Sadâbad Kasrı, hangi Fransız sarayından esinlenilerek yapılmıştır?
    Cevabı göster
    Fontainebleau Sarayı
    Yirmisekiz Mehmed Çelebi'nin sefaretnamesi, Osmanlı'da Batı tarzı mimari ve yaşam tarzına olan ilgiyi artırmıştır. Sadâbad Kasrı, bu etkinin en somut örneklerinden biridir ve Fontainebleau Sarayı'nın bahçe düzenlemesi ve mimarisinden ilham almıştır.
  72. 72
    Islahatçı fikirleri, şiire ve müziğe olan ilgisiyle bilinen, Batılılaşma hareketlerine önem veren ve "İlhami" mahlasıyla şiirler yazan XVIII. yüzyıl padişahı kimdir?
    Cevabı göster
    III. Selim
    III. Selim, sadece bir devlet adamı değil, aynı zamanda önemli bir sanatçıydı. "İlhami" mahlasıyla yazdığı şiirler ve bestelediği eserler, onun sanatkâr kişiliğini yansıtır.
  73. 73
    1739 Belgrad Antlaşması'nın Osmanlı lehine sonuçlanmasında önemli rol oynayan ve bu başarısı sayesinde Fransa'ya verilen kapitülasyonların 1740'ta sürekli hale getirilmesini sağlayan Fransız diplomat (elçi) kimdir?
    Cevabı göster
    Marquis de Villeneuve (Vilnöv Markisi)
    Marquis de Villeneuve, Osmanlı-Avusturya-Rusya savaşlarında arabuluculuk yaparak Osmanlı diplomasisine büyük destek vermiştir. Bu hizmetinin karşılığı olarak Fransa, kapitülasyonları sürekli hale getirerek Osmanlı pazarında büyük bir imtiyaz elde etmiştir.
  74. 74
    Lale Devri'nde, tulumbacılık teşkilatından esinlenerek oluşturulan ve yangınlara müdahale eden ilk modern itfaiye teşkilatının adı nedir?
    Cevabı göster
    Tulumbacılar Ocağı
    Gerçek Davud Ağa (Fransız asıllı bir mühtedi) tarafından kurulan Tulumbacılar Ocağı, Lale Devri'nin askeri alan dışındaki önemli bir toplumsal yeniliğidir ve modern itfaiyeciliğin temelini oluşturur.
  75. 75
    1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'na göre, Rus savaş ve ticaret gemilerinin ilk kez hangi denizlerde serbestçe dolaşım hakkı elde etmesi, Osmanlı'nın bu denizlerdeki egemenliğini sarsmıştır?
    Cevabı göster
    Karadeniz ve Akdeniz (Türk boğazlarını kullanarak)
    Bu madde ile Karadeniz bir "Türk gölü" olmaktan çıkmış ve Rusya, sıcak denizlere inme politikasında çok önemli bir adım atmıştır. Rus ticaret gemilerinin boğazlardan geçiş hakkı kazanması, gelecekteki siyasi krizlerin de temelini oluşturmuştur.
  76. 76
    Nadir Şah'ın ölümünden sonra Dağıstan'da bağımsızlığını ilan eden ve Osmanlı Devleti tarafından da tanınan Karabağ Hanlığı'nın kurucusu kimdir?
    Cevabı göster
    Penah Ali Han
    Nadir Şah'ın ölümüyle İran'da ortaya çıkan otorite boşluğu, Kafkasya'da birçok yerel hanlığın bağımsızlık kazanmasına olanak tanımıştır. Penah Ali Han'ın kurduğu Karabağ Hanlığı da bunlardan biridir ve Osmanlı ile diplomatik ilişkiler kurmuştur.
  77. 77
    XVIII. yüzyılda, özellikle savaş zamanlarında artan masrafları karşılamak ve ordunun ihtiyaçlarını gidermek amacıyla halktan toplanan olağanüstü verginin adı nedir?
    Cevabı göster
    İmdâd-ı Seferiyye
    "Sefer yardımı" anlamına gelen İmdâd-ı Seferiyye, devletin savaş finansmanı için başvurduğu avarız türü bir vergiydi. Bu vergi, Gerileme Dönemi'nde sıklaşan savaşlar nedeniyle yaygın olarak toplanmıştır.
  78. 78
    Lale Devri'nin önemli aydınlarından olan, İbrahim Müteferrika ile birlikte matbaanın kurulmasında rol oynayan ve yazdığı "Usûlü’l-Hikem fî Nizâmi’l-Ümem" adlı eserinde devlet düzenine dair önemli tespitlerde bulunan devlet adamı ve alim kimdir?
    Cevabı göster
    Yanyalı Esad Efendi
    Yanyalı Esad Efendi, Lale Devri'nin entelektüel birikimini temsil eden önemli bir isimdir. Hem matbaanın kurulması için fetva vermiş, hem de devlet yönetimi üzerine bir eser kaleme alarak dönemin ıslahat düşüncesine katkıda bulunmuştur.
  79. 79
    XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin, kaybettiği toprakları geri alma umudunu taşıdığı dönemi başlatan ve 1711'de Rusya'ya karşı kazanılan zafer sonrası imzalanan antlaşma hangisidir?
    Cevabı göster
    Prut Antlaşması
    1699 Karlofça Antlaşması ile büyük topraklar kaybeden Osmanlı Devleti, Prut'taki zaferle Azak Kalesi'ni geri almış ve kaybettiği diğer yerleri de geri alabileceği yönünde bir özgüven kazanmıştır. Bu durum, Pasarofça'ya kadar sürecek yeni savaşları tetiklemiştir.
  80. 80
    I. Mahmut döneminde, Humbaracı Ahmet Paşa'nın (Comte de Bonneval) ıslahatları çerçevesinde, kale kuşatmalarında tünel kazmak ve surları yıkmakla görevli olan Lağımcı Ocağı'nın yeniden düzenlenmesiyle hangi modern askeri sınıfın temelleri atılmıştır?
    Cevabı göster
    İstihkâm Sınıfı
    Humbaracı Ahmet Paşa sadece topçu ve humbaracı sınıflarını değil, aynı zamanda lağımcılar gibi teknik askeri birlikleri de Batı usullerine göre yeniden organize ederek modern istihkâm sınıfının temellerini atmıştır.
  81. 81
    XVIII. yüzyılda merkezi otoritenin zayıflamasıyla taşrada güç kazanan ve zamanla devlet için hem destek hem de tehdit unsuru haline gelen yerel toprak ağalarına ve ileri gelenlere ne ad verilirdi?
    Cevabı göster
    Ayanlar
    Ayanlar, vergi toplama ve asker sağlama gibi konularda devlete yardımcı olsalar da zamanla kendi bölgelerinde bağımsız hareket etmeye başlayarak merkezi yönetimi zayıflatmışlardır.
  82. 82
    Lale Devri'nde, Batı dillerinden, özellikle Fransızcadan, bilim ve felsefe alanında yaptığı çevirilerle tanınan ve bu amaçla kurulan tercüme heyetinin başında bulunan alim kimdir?
    Cevabı göster
    Yanyalı Esad Efendi
    Yanyalı Esad Efendi, Aristo'nun eserlerine yaptığı şerhler ve diğer çevirileriyle Lale Devri'nin entelektüel birikimine önemli katkılarda bulunmuştur.
  83. 83
    1736-1739 Osmanlı-Rus-Avusturya Savaşı'nın başlamasında, Rusya'nın Lehistan Veraset Savaşları'nı bahane ederek hangi nehir üzerindeki Osmanlı kalesine saldırması tetikleyici olmuştur?
    Cevabı göster
    Dinyeper Nehri üzerindeki Azak Kalesi'ne saldırması.
    Rusya'nın Lehistan'daki siyasi nüfuzunu artırdıktan sonra güneye yönelerek Karadeniz'e inme politikasını yeniden canlandırması, savaşın temel nedenlerinden biridir. Azak Kalesi bu politikanın kilit noktasıydı.
  84. 84
    III. Selim döneminde, Nizam-ı Cedid subaylarını yetiştirmek amacıyla açılan ve kara mühendisliği eğitimi veren modern askeri okulun adı nedir?
    Cevabı göster
    Mühendishane-i Berr-i Hümâyun
    Bu okul, günümüzdeki İstanbul Teknik Üniversitesi'nin (İTÜ) temelini oluşturur ve Batı tarzı askeri mühendislik eğitiminin kurumsallaşmasında önemli bir adımdır.
  85. 85
    XVIII. yüzyılda, özellikle Rusya'nın güçlenmesiyle belirginleşen ve Avrupalı devletlerin "hasta adam" olarak niteledikleri Osmanlı Devleti'nin topraklarını paylaşma politikalarına verilen genel ad nedir?
    Cevabı göster
    Şark Meselesi (Doğu Sorunu)
    Şark Meselesi, 19. yüzyılda Osmanlı diplomasisinin ana gündemini oluşturacak ve devletin yıkılışına kadar devam edecek bir siyasi rekabet ve çıkar çatışması sürecini ifade eder.
  86. 86
    1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'nda Kırım'a bağımsızlık verilmiş ancak bir madde ile Kırım Hanlarının dini yönden kime bağlı kalacağı kararlaştırılmıştır? Bu durumun amacı nedir?
    Cevabı göster
    Dini yönden Osmanlı Halifesi'ne bağlı kalacaktı. Amaç, Kırım ile kültürel ve dini bağları korumaktı.
    Osmanlı Devleti, Kırım üzerindeki siyasi egemenliğini kaybetse de halifeliğin dini gücünü kullanarak bölgedeki nüfuzunu sürdürmeyi ve Rus etkisini dengelemeyi amaçlamıştır. Bu, halifeliğin siyasi bir araç olarak kullanıldığı ilk antlaşmadır.
  87. 87
    XVIII. yüzyıl Osmanlı mimarisinde, özellikle çeşme ve sebillerde görülen, Batı'nın Rokoko üslubundan etkilenen abartılı, kıvrımlı ve bitkisel süslemelere ne ad verilir?
    Cevabı göster
    Osmanlı Rokokosu
    Bu üslup, Lale Devri'nin zarif estetiğinden daha hareketli ve gösterişli bir yapıya geçişi simgeler. III. Ahmet Çeşmesi bu üslubun en bilinen örneklerindendir.
  88. 88
    I. Mahmut döneminde, 1730 Patrona Halil İsyanı'nın artçı etkilerini temizlemek, İstanbul'da asayişi sağlamak için çok sert tedbirler alan ve bu nedenle halk arasında "Şalcı" lakabıyla da anılan sadrazam kimdir?
    Cevabı göster
    Hekimoğlu Ali Paşa
    Sadrazam Hekimoğlu Ali Paşa, I. Mahmut döneminde İstanbul'da asayişi sağlamak için yürüttüğü sert politikalarla tanınır ve isyan sonrası otoritenin yeniden tesis edilmesinde kilit rol oynamıştır.
  89. 89
    XVIII. yüzyılda Osmanlı donanmasının artan masraflarını karşılamak ve gemi inşasını finanse etmek amacıyla, belirli gümrük ve vergi gelirlerinin tahsis edildiği özel hazinenin adı nedir?
    Cevabı göster
    Tersane Hazinesi
    Bu hazine, donanmanın modernizasyonu ve gemi inşası gibi masrafların düzenli bir kaynaktan karşılanmasını amaçlıyordu ve merkezi hazine olan Hazine-i Amire'den ayrı bir yapıdaydı.
  90. 90
    Osmanlı Devleti'nde, XVIII. yüzyıldan itibaren geleneksel tıp yöntemlerinin yanı sıra, Avrupa'dan öğrenilen ve özellikle saray çevresinde uygulanan yeni tedavi yöntemleri ve ilaçlar için kullanılan genel terim nedir?
    Cevabı göster
    Tıbb-ı Cedid (Yeni Tıp)
    Tıbb-ı Cedid, Batı'daki bilimsel gelişmeleri takip ederek yeni anatomik bilgiler, cerrahi teknikler ve kimyasal ilaçların Osmanlı tıbbına girmesini ifade eden bir kavramdır.
  91. 91
    III. Selim döneminde, Nizam-ı Cedid yeniliklerine karşı çıkan ve padişahın tahttan indirilmesiyle sonuçlanan isyanı başlatan grubun lideri kimdi?
    Cevabı göster
    Kabakçı Mustafa
    Kabakçı Mustafa, Nizam-ı Cedid'e karşı olan yeniçeriler ve ulemanın desteğini alarak isyanı başlatmış ve III. Selim'in tahttan indirilip yerine IV. Mustafa'nın geçirilmesine neden olmuştur.
  92. 92
    1718 Pasarofça Antlaşması'ndan sonra Osmanlı Devleti'nin dış politikada benimsediği ve mevcut toprakları korumaya yönelik, daha çok diplomasiyi ön plana çıkaran politikanın genel adı nedir?
    Cevabı göster
    Denge Politikası veya Barış Siyaseti
    Karlofça ve Pasarofça antlaşmaları ile büyük toprak kayıpları yaşayan Osmanlı Devleti, XVIII. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren fetih politikasını terk ederek eldeki toprakları korumaya ve Avrupa'daki diplomatik dengelerden yararlanmaya çalışmıştır.
  93. 93
    I. Abdülhamit döneminde, Kırım'ın Rusya tarafından ilhakını (1783) ve Rusların Gürcistan'ı himaye altına almasını (1783 Georgiyevsk Antlaşması) Osmanlı Devleti'ne resmen bildiren ve bu durumun tanınmasını talep eden ünlü Rus komutan ve devlet adamı kimdir?
    Cevabı göster
    Prens Grigori Potemkin
    Prens Potemkin, Çariçe II. Katerina'nın en güvendiği adamlarından biri olup, "Yeni Rusya" olarak adlandırılan Karadeniz'in kuzeyindeki toprakların Ruslaştırılması ve Kırım'ın ilhakı projesinin baş mimarıydı.
  94. 94
    III. Mustafa döneminde Rusya'ya karşı açılan 1768-1774 savaşının en önemli tetikleyici sebeplerinden biri olan ve Rusların, Lehler aleyhine müdahalesinden kaçan Leh milliyetçilerinin Osmanlı toprağı olan hangi kasabaya sığınması olmuştur?
    Cevabı göster
    Balta Kasabası
    Rus kazaklarının, takip ettikleri Lehlilerle birlikte Osmanlı sınırını geçerek Balta kasabasında katliam yapması, iki devlet arasında zaten gergin olan ilişkileri kopma noktasına getirmiş ve savaşın başlamasına neden olan bir "casus belli" (savaş nedeni) olmuştur.
  95. 95
    Lale Devri'nde, Sait Efendi ve İbrahim Müteferrika'nın kurduğu matbaanın faaliyetlerine izin veren fetvayı veren ve bu kültürel yeniliğin önünü açan dönemin Şeyhülislamı kimdir?
    Cevabı göster
    Yenişehirli Abdullah Efendi
    Matbaanın kurulmasına karşı çıkabilecek muhafazakar çevreleri yatıştırmak için Şeyhülislam'dan fetva alınması gerekmişti. Yenişehirli Abdullah Efendi, din kitapları basılmaması şartıyla matbaanın kurulmasına izin vererek Lale Devri'nin en önemli kültürel gelişmelerinden birine olanak sağlamıştır.
  96. 96
    XVIII. yüzyılda, Osmanlı donanmasını modernize etme çabaları çerçevesinde, yelkenli ve büyük savaş gemilerinden (kalyon) oluşan donanmaya ne ad verilirdi?
    Cevabı göster
    Kalyon Donanması
    Bu dönemde, kürekli gemiler olan kadırgaların yerini, daha fazla top taşıyabilen ve açık denizlerde daha etkili olan yelkenli kalyonlar almıştır.
  97. 97
    1739 Belgrad Antlaşması'nda Osmanlı Devleti'nin Rusya'ya karşı elde ettiği en önemli stratejik kazanımlardan biri olan ve Rus donanmasının Karadeniz'e çıkmasını engelleyen madde neydi?
    Cevabı göster
    Rusya'nın Azak Kalesi'ni yıkması ve Karadeniz'de savaş ve ticaret gemisi bulunduramaması.
    Bu madde, Küçük Kaynarca Antlaşması'na kadar Rusya'nın Karadeniz'deki yayılmasını engellemiş ve Osmanlı'nın Karadeniz'deki egemenliğini bir süre daha devam ettirmesini sağlamıştır.
  98. 98
    Lale Devri'nde Avrupa'yı daha yakından tanımak amacıyla çeşitli başkentlere geçici elçiler gönderilmiştir. Bu elçilerin gittikleri yerlerdeki gözlemlerini ve raporlarını sundukları esere genel olarak ne denir?
    Cevabı göster
    Sefaretname
    En ünlüsü, Paris'e gönderilen Yirmisekiz Mehmed Çelebi'nin yazdığı Paris Sefaretnamesi'dir. Bu eserler, Osmanlı'da Batı'ya olan ilginin artmasında ve bazı yeniliklerin yapılmasında etkili olmuştur.
  99. 99
    1770'de Rus donanmasının Baltık Denizi'nden yola çıkıp Cebelitarık'ı geçerek Ege Denizi'ne gelmesi ve Çeşme'de Osmanlı donanmasını tamamen yakmasıyla sonuçlanan baskının ardından, donanmayı yeniden inşa etmek için olağanüstü çaba gösteren ve "Donanma Fatihi" olarak anılan devlet adamı kimdir?
    Cevabı göster
    Cezayirli Gazi Hasan Paşa
    Cezayirli Gazi Hasan Paşa, Çeşme felaketinden sonra Kaptan-ı Deryalığa getirilmiş, kısa sürede yeni ve daha modern bir donanma inşa ettirmiş ve donanmada önemli reformlar yapmıştır. Ayrıca Mühendishane-i Bahr-i Hümayun'un kurulmasında da önemli rol oynamıştır.
  100. 100
    Rusya ve Avusturya'nın, Osmanlı topraklarını paylaşmayı hedefleyen Grek Projesi'nde, Eflak, Boğdan ve Besarabya'yı içine alacak şekilde Avusturya'nın liderliğinde kurulması planlanan tampon devlete ne ad verilmiştir?
    Cevabı göster
    Dakya Projesi (veya Dakya Krallığı)
    Grek Projesi'nin bir parçası olan Dakya Projesi, Avusturya'nın Balkanlar'daki nüfuzunu artırmayı ve Rusya ile arasında bir tampon bölge oluşturmayı amaçlıyordu. Bu proje, Osmanlı Devleti'nin Balkan topraklarındaki egemenliğine yönelik en ciddi tehditlerden birini oluşturmuştur.